Slaapt u minder lekker dan vroeger? Wordt u vaker wakker, ligt u veel te draaien of staat u regelmatig op met een stijve rug, nek of schouder? Dan vraagt u zich misschien af of uw matras aan vervanging toe is.
Misschien denkt u al een tijdje: “Hij ziet er nog goed uit, dus het zal wel niet aan het matras liggen.” Of: “Een matras hoort toch minstens tien jaar mee te gaan?” Ondertussen blijft u iedere avond zoeken naar een comfortabele houding en wordt u niet meer zo uitgerust wakker als vroeger.
Een matras hoeft geen zichtbare kuil te hebben om minder prettig te liggen. De ondersteuning kan langzaam veranderen, maar ook uw lichaam, gewicht, voorkeur en slaaphouding blijven niet altijd hetzelfde.
Daarom is niet alleen de leeftijd van een matras belangrijk. Veel belangrijker is: ligt u nog prettig, slaapt u rustig en krijgt uw lichaam nog de ondersteuning die het nodig heeft?
Hoe lang gaat een matras mee?
Vaak wordt gezegd dat een matras gemiddeld acht tot tien jaar meegaat. Dat is een handige richtlijn, maar geen vaste vervangdatum.
Het ene matras kan na acht jaar nog prettig liggen, terwijl een ander al eerder minder comfortabel wordt. Andersom kan een ouder matras er aan de buitenkant nog netjes uitzien, terwijl de ondersteuning vanbinnen langzaam is veranderd.
Hoe lang een matras goed blijft functioneren, hangt onder andere af van:
- de kwaliteit en opbouw van het matras;
- hoe intensief het wordt gebruikt;
- uw lichaamsgewicht;
- de gebruikte bedbodem;
- de mate waarin het matras zijn vorm en veerkracht behoudt;
- veranderingen in uw lichaam en slaaphouding.
Zie de leeftijd daarom vooral als een moment om kritischer te kijken. Niet als automatische reden om het matras te vervangen, maar ook niet als reden om slecht slapen of ongemak te negeren.
Waarom leeftijd niet alles zegt
Stel: uw matras is pas vijf jaar oud. Toch ligt u al maanden te draaien, wordt u vaker wakker en voelt uw rug bij het opstaan stijver dan vroeger.
Dan heeft u weinig aan de geruststelling dat een matras gemiddeld acht tot tien jaar meegaat. Een matras kan technisch nog redelijk in orde zijn, maar niet meer goed aansluiten op uw lichaam.
Andersom hoeft een matras van tien jaar oud niet automatisch slecht te liggen. Misschien slaapt u nog steeds rustig, ligt u comfortabel en staat u uitgerust op.
De juiste beoordeling begint daarom bij uw eigen ervaring:
- vindt u gemakkelijk een prettige houding?
- ligt u ontspannen of blijft u zoeken?
- wordt u vaker wakker dan vroeger?
- hoe voelt uw lichaam wanneer u opstaat?
- slaapt u ergens anders merkbaar beter?
- past de ondersteuning nog bij uw lichaam van nu?
Waarom mensen hun matras vaak te laat vervangen
Veel mensen blijven langer dan prettig is op hetzelfde matras slapen. Niet omdat zij tevreden zijn, maar omdat ze twijfelen of het probleem wel echt bij het matras ligt.
Misschien herkent u gedachten als:
- “Er zit nog geen kuil in.”
- “Het matras was duur, dus het zal nog wel goed zijn.”
- “Misschien ligt het gewoon aan mij.”
- “Ik kijk het nog een paar maanden aan.”
- “Mijn partner slaapt er wel goed op.”
Ondertussen wordt het zoeken naar een comfortabele houding bijna normaal. U draait vaker, wordt minder uitgerust wakker en stelt de beslissing steeds opnieuw uit.
U hoeft niet te wachten tot een matras zichtbaar kapot is. Wanneer u al langere tijd niet meer prettig ligt, is dat op zichzelf een goede reden om uw slaapsituatie opnieuw te bekijken.
8 signalen dat uw matras aan vervanging toe kan zijn
Eén signaal betekent niet direct dat u een nieuw matras nodig heeft. Herkent u meerdere situaties en houden deze langere tijd aan? Dan is het verstandig om te onderzoeken of uw huidige matras nog bij u past.
1. U wordt stijver of met meer ongemak wakker
U staat op en denkt: “Wat voel ik mijn rug weer.” De eerste minuten bewegen gaan stroef en pas nadat u een tijdje loopt, trekt het gevoel langzaam weg.
Ook druk bij uw nek, schouder of heup kan erop wijzen dat uw lichaam ’s nachts niet volledig ontspannen ligt. Wanneer bepaalde zones onvoldoende worden ondersteund of juist te veel druk krijgen, merkt u dat vaak vooral bij het opstaan.
2. U blijft zoeken naar een prettige houding
U gaat op uw linkerzij liggen. Dat ligt niet prettig. Dan draait u naar rechts, vervolgens op uw rug en even later weer terug.
U bent steeds op zoek naar dat ene plekje waarop u wél lekker ligt. Wanneer geen enkele houding echt ontspannen voelt, kan de verdeling van druk en ondersteuning niet meer goed aansluiten.
3. U wordt vaker wakker dan vroeger
U wordt wakker, kijkt op de klok, draait nog een keer en probeert verder te slapen. Soms weet u niet eens precies waarom u wakker werd.
Wanneer een schouder, heup of rug niet prettig ligt, kan uw lichaam reageren door van houding te veranderen. Ook korte slaaponderbrekingen kunnen ervoor zorgen dat u de volgende ochtend minder uitgerust bent.
4. Er is een kuil of blijvende afdruk zichtbaar
Een matras hoort mee te geven wanneer u erop ligt en terug te veren wanneer u opstaat. Blijft er een duidelijke kuil of afdruk achter, dan kan de ondersteuning ongelijk zijn geworden.
Uw lichaam zakt dan iedere nacht naar dezelfde plek. Daardoor kunt u schever komen te liggen of het gevoel krijgen dat omdraaien meer moeite kost.
5. Het matras voelt anders dan een paar jaar geleden
Misschien voelt uw matras slapper, zachter of juist harder dan vroeger. Omdat dit geleidelijk verandert, merkt u het vaak niet van de ene op de andere dag.
Pas wanneer u op een ander bed slaapt, beseft u soms hoeveel uw eigen matras in de loop van de tijd is veranderd.
6. U slaapt ergens anders opvallend beter
Op vakantie slaapt u ineens een hele nacht door. Of u staat na een logeerpartij opvallend soepel op.
Dat betekent niet automatisch dat het andere bed perfect bij u past. Toch is het verschil waardevolle informatie. Draait u daar minder, wordt u minder vaak wakker of voelt u zich bij het opstaan beter? Dan is het verstandig om te bekijken wat er thuis anders is.
7. Uw lichaam of slaaphouding is veranderd
Een matras dat jaren geleden goed bij u paste, hoeft dat vandaag niet meer te doen. Misschien bent u aangekomen of afgevallen, slaapt u vaker op uw zij of voelt een stevig matras minder prettig dan vroeger.
Ook zonder duidelijke slijtage kan de combinatie tussen uw lichaam en het matras dus veranderen.
8. U bent uw matras simpelweg beu
Soms is er niet één groot probleem. Slapen voelt al langere tijd vooral als aanpassen, draaien en zoeken. U kijkt minder uit naar bed en wordt zelden écht uitgerust wakker.
Dat is een serieus signaal. U hoeft niet te wachten tot uw matras zichtbaar kapot is voordat u onderzoekt of een andere ondersteuning beter bij u past.
Waarom ligt uw matras ineens minder lekker?
Misschien lag uw matras een paar jaar geleden nog heerlijk. Nu wordt u wakker met druk bij uw schouder, een stijve rug of het gevoel dat u minder diep slaapt.
Dat verschil kan meerdere oorzaken hebben:
- het matras is geleidelijk veranderd door gebruik;
- uw gewicht is toe- of afgenomen;
- uw lichaamsbouw of spiermassa is veranderd;
- u bent vaker in een andere houding gaan slapen;
- uw voorkeur voor steviger of zachter liggen is veranderd;
- de bedbodem ondersteunt het matras niet meer op dezelfde manier.
Daardoor kan een matras dat vroeger goed bij u paste nu minder goed aansluiten. Het hoeft dus niet alleen te gaan om de vraag of een matras versleten is.
De betere vraag is:
“Past de ondersteuning nog bij mijn lichaam en manier van slapen van nu?”
Kan een topper uw matras nog verbeteren?
Wanneer een matras niet meer lekker ligt, denken veel mensen aan een topper. Dat lijkt een eenvoudige manier om het bed zachter, comfortabeler of frisser te maken.
Een topper kan in sommige situaties extra comfort toevoegen. Bijvoorbeeld wanneer het oppervlak van het matras te stevig aanvoelt of wanneer u de bovenlaag prettiger wilt laten aanvoelen.
Een topper verandert alleen niet automatisch de ondersteuning dieper in het matras.
Wanneer uw bekken te ver wegzakt, uw taille onvoldoende wordt ondersteund of er een duidelijke kuil in het matras zit, lost een topper dat meestal niet op. U voegt dan vooral een extra laag toe boven op een probleem dat daaronder blijft bestaan.
Vraag uzelf daarom af:
- mis ik vooral zachter comfort aan de bovenkant?
- of ligt mijn hele lichaam niet meer goed?
- ervaar ik druk, kuilvorming of onvoldoende ondersteuning?
- is het matras technisch nog in goede staat?
Een topper kan dus een waardevolle aanvulling zijn, maar is niet altijd een oplossing voor een matras dat niet meer bij uw lichaam past.
Waarom uw partner nergens last van hoeft te hebben
Misschien ligt uw partner nog steeds heerlijk, terwijl u iedere nacht ligt te draaien. Dat kan verwarrend zijn. Als het matras niet meer goed is, zou uw partner daar toch ook last van moeten hebben?
Niet noodzakelijk.
Partners verschillen vaak in:
- lichaamsgewicht;
- lengte en lichaamsbouw;
- breedte van schouders en heupen;
- slaaphouding;
- persoonlijke voorkeur;
- de ondersteuning die zij per lichaamszone nodig hebben.
Hetzelfde matras kan daardoor voor de ene persoon nog prettig voelen en voor de andere onvoldoende aansluiten.
Bij een tweepersoonsmatras kan bovendien de ene zijde meer belast zijn dan de andere. Uw ervaring hoeft dus niet gelijk te zijn aan die van uw partner.
Bijstellen of vervangen: wat is verstandig?
Een nieuw matras kopen is niet altijd de enige oplossing. Soms kan de ondersteuning nog worden aangepast, afhankelijk van de opbouw en technische staat van het matras.
Wanneer u twijfelt of uw matras nog goed bij u past, zijn drie vragen belangrijk:
- Is het matras technisch nog in goede staat?
- Past de huidige ondersteuning nog bij uw lichaam?
- Kan de ondersteuning worden aangepast, of is vervangen verstandiger?
Bij een standaard matras liggen de materialen en hardheid grotendeels vast. Wanneer het niet meer goed aansluit, zijn de mogelijkheden om iets te veranderen meestal beperkt.
Bij sommige modulaire matrassen kunnen verschillende zones afzonderlijk worden aangepast. Zo kan bijvoorbeeld meer ruimte worden gecreëerd bij de schouder of juist meer ondersteuning worden toegevoegd rond de taille en het bekken.
Is het matras technisch nog goed en kan de afstelling worden gewijzigd, dan hoeft vervangen dus niet altijd de eerste stap te zijn. Is het matras versleten of past de opbouw niet meer bij uw lichaam, dan kan een ander matras een betere keuze zijn.
Hoe voorkomt u opnieuw een miskoop?
Wanneer u besluit uw matras te vervangen, wilt u natuurlijk voorkomen dat u na een paar maanden opnieuw ligt te twijfelen.
Veel mensen beginnen met vragen als:
- moet ik een hard of zacht matras kiezen?
- welk materiaal is het beste?
- hoeveel moet ik uitgeven?
- welk matras heeft de beste beoordelingen?
Dat zijn begrijpelijke vragen, maar ze vertellen niet automatisch welk matras goed bij ú ligt.
Uw lichaam heeft namelijk niet overal dezelfde ondersteuning nodig. Uw schouders en heupen hebben ruimte nodig om weg te zakken, terwijl uw taille, onderrug en bekken juist ondersteuning vragen.
Let bij het kiezen van een nieuw matras daarom op:
- uw lichaamsbouw en gewicht;
- uw gebruikelijke slaaphouding;
- druk bij schouders, heupen of andere gevoelige plekken;
- de ondersteuning rond uw taille, onderrug en bekken;
- hoe gemakkelijk u kunt omdraaien;
- of het matras later nog kan worden aangepast;
- welke begeleiding u na de aankoop krijgt.
Lees ook Hard of zacht matras? Dat is eigenlijk de verkeerde vraag.
Wordt u vooral wakker met lichamelijk ongemak? Lees dan ook Rugpijn, nekpijn of schouderpijn na het slapen: kan uw matras de oorzaak zijn?.
Hoe ontdekt u of uw matras nog bij u past?
U kunt zelf al veel leren door een paar weken bewust te letten op hoe u ligt, slaapt en wakker wordt.
Houd bijvoorbeeld bij:
- hoe vaak u wakker wordt;
- of u veel draait;
- in welke houding u het prettigst ligt;
- of u druk voelt bij schouders, heupen of rug;
- hoe uw lichaam aanvoelt bij het opstaan;
- of u in een ander bed beter slaapt.
Bekijk ook het matras zelf. Is er sprake van kuilvorming? Voelt één zijde zachter dan de andere? Is de bedbodem nog vlak en stevig? En herstelt het matras zijn vorm wanneer u bent opgestaan?
Op basis daarvan krijgt u een eerste beeld. Toch is het voor veel mensen lastig om zelf te beoordelen of hun rug, schouders en heupen tijdens het liggen goed worden ondersteund.
Wat kan persoonlijk slaapadvies toevoegen?
Wanneer u blijft twijfelen, kan persoonlijk slaapadvies helpen om verder te kijken dan alleen de leeftijd of hardheid van een matras.
Tijdens een liganalyse wordt bekeken hoe uw lichaam ligt, waar ruimte nodig is en waar juist meer ondersteuning gewenst is. Dat kan inzicht geven in de vraag of uw huidige matras nog goed aansluit, eventueel kan worden aangepast of dat een ander matras beter past.
Bij slaapTEQ combineren we zo’n liganalyse met een gesprek over uw slaapervaring, lichaamsbouw en slaaphouding. U kunt verschillende instellingen ervaren, zodat het advies niet alleen gebaseerd is op meten, maar ook op hoe u zelf ligt.
Blijkt dat een slaapTEQ-matras nog goed is, maar de afstelling niet meer past? Dan kan het matras soms worden bijgesteld. Is een ander matras verstandiger, dan wordt dit afgestemd op uw lichaam.
Wilt u meer zekerheid over uw huidige matras?
Met een persoonlijke liganalyse krijgt u inzicht in hoe uw lichaam wordt ondersteund. Zo kunt u beter bepalen of uw huidige matras nog voldoet, kan worden aangepast of dat vervanging verstandiger is.
Plan een gratis liganalyseVeelgestelde vragen over het vervangen van een matras
Na hoeveel jaar moet u een matras vervangen?
Lees het antwoord
Acht tot tien jaar wordt vaak als gemiddelde richtlijn gebruikt. De werkelijke levensduur hangt af van de kwaliteit, het gebruik en de mate waarin het matras zijn ondersteuning behoudt. Hoe u ligt, slaapt en wakker wordt, zegt uiteindelijk meer dan alleen de leeftijd.
Moet een matras altijd vervangen worden als er een kuil in zit?
Lees het antwoord
Een blijvende kuil kan erop wijzen dat het matras zijn vorm niet meer goed herstelt. Wanneer u hierdoor scheef ligt, veel draait of minder comfortabel slaapt, is het verstandig om te beoordelen of bijstelling of vervanging mogelijk is.
Kan een matras versleten zijn zonder zichtbare kuil?
Lees het antwoord
Ja. De ondersteuning kan geleidelijk veranderen zonder dat er direct een diepe kuil zichtbaar is. Let daarom ook op veranderingen in comfort, veel draaien, vaker wakker worden en hoe u zich bij het opstaan voelt.
Kan een topper een oud matras verbeteren?
Lees het antwoord
Een topper kan extra comfort toevoegen, bijvoorbeeld wanneer het oppervlak te stevig aanvoelt. Een topper herstelt meestal niet de ondersteuning van een matras met kuilvorming of een opbouw die niet meer goed bij uw lichaam past.
Waarom ligt mijn matras ineens minder lekker?
Lees het antwoord
Uw matras kan door gebruik veranderen, maar ook uw lichaam, gewicht, slaaphouding en voorkeur kunnen veranderen. Daardoor kan een matras dat vroeger goed lag nu minder goed aansluiten.
Is mijn matras te oud als ik slecht slaap?
Lees het antwoord
Niet automatisch. Wanneer u daarnaast veel draait, wakker wordt door ongemak, stijf opstaat of ergens anders beter slaapt, kan het wel zinvol zijn om uw matras en ondersteuning opnieuw te bekijken.
Waarom slaapt mijn partner nog wel goed op hetzelfde matras?
Lees het antwoord
Uw partner heeft waarschijnlijk een andere lichaamsbouw, ander gewicht of een andere slaaphouding. Hetzelfde matras kan daardoor voor twee mensen heel anders aanvoelen en ondersteunen.
Hoe weet ik of mijn matras nog goed ondersteunt?
Lees het antwoord
Let op hoe u ligt en hoe u opstaat. Veel draaien, wakker worden door druk, kuilvorming en stijver wakker worden kunnen signalen zijn dat de ondersteuning minder goed aansluit. Een liganalyse kan dit beter zichtbaar maken.
Kan een modulair matras later nog worden bijgesteld?
Lees het antwoord
Dat hangt af van de opbouw van het matras. Bij modulaire matrassen kunnen verschillende zones soms afzonderlijk worden aangepast. De mogelijkheden verschillen per merk en model.
Wilt u weten of uw matras nog goed bij u past?
Slaapt u minder lekker, wordt u vaak wakker of staat u regelmatig stijf op? Dan hoeft u niet alleen op de leeftijd of zichtbare staat van uw matras af te gaan.
Tijdens een gratis liganalyse bespreken we uw slaapervaring en bekijken we hoe uw lichaam wordt ondersteund. Zo krijgt u meer inzicht in de vraag of uw huidige matras nog goed aansluit, kan worden bijgesteld of beter vervangen kan worden.
